cWrHdC6. Yunanistan’dan Gayrimenkul alırsam ne masraflarım olacak ?Yunanistan Ev Alma Masraf Ve Hizmet BedelleriYunanistan’da Tapu bizim bildiğimiz şekliyle yoktur ancak, mülk sahipliğini gösteren ve tapu yerine geçen satış sözleşmesi vardır .Yunanistan’da Mülk Satış Sözleşmesi Yunanistan’da Tapu Mevhumu Var Mı?Hayır, Yunanistan’da tapu yoktur. Mülk sahipliğini gösteren ve bizim alışkın olduğumuz şekilde söylendiği şekilde tapu yerine geçen satış sözleşmesi vardır . Mülk Satış Sözleşmesi Nedir ? Tapu belgesi şatış gerçekleştiği anda Noter huzurunda hazırlanan ve her iki tarafın imzaladığı bir satış Satış Sözleşmesi Nerede Yapılır ?Noter huzurunda yapılan işlem alıcı ile satıcı arasında para alışverişi karşılığında yapılan sahipliği bu sözleşmenin sonucunda alıcıya Satış Sözleşmesini Kim Hazırlar ?Yunanistan’daki satış işlemleri noter huzurunda yapılır. Mülk satış sözleşmesi noter tarafından satış öncesi, satıcı satış evraklarını hazırlama aşamasında iken hazırlanır. Hazırlanan satış sözleşmesi, satıcının notere verdiği evraklar ışığında hazırlanır. Yunanistan Atina SatılıkMülk Satış Sözleşmesi Hazırlandıktan Sonra Ne Olur ?Noter satıcının kendisine pazarlık bittikten sonra, ve el sıkışma işlemi bittikten sonra, satış sözleşmesini hazırlar ve her iki tarafın avukatına genel kontrol ve onay için gönderir. Her iki tarafın avukatı, satış sözleşmesini inceler. İtiraz oluşturan konular yeniden gözden geçirilir ve her iki tarafın kontrolü sonucunda, nihai metin oluşturulur. Mülk Satış Sözleşmesi Üzerinde Her İki Taraf Mutabakata Vardıktan Sonra Ne Olur ?Pratik anlamda satışı gerçekleşecek mülk ile ilgili satış evrakları, satıcı tarafından tamamlandığı zaman mülk satış sözleşmesinin hazırlanması aşaması da sona erer. Mülk satış sözleşmesi içerdiği tüm bilgileri satıcıdan gelen evraklar ışığında hazırlandığı için evraklar hazırlanıp, notere intikal ettikten sonra mülk satış sözleşmesi de tamamlanabilir. Mülk satış sözleşmesi metni hazırlanıp her iki tarafın onayına sunulduktan sonra, var ise satıcının avukatı ve alıcının avukatı tarafından onaylandıktan sonra, satışın gerçekleşeceği gün ve saat konusunda fikir birliği sağlanır. Artık satışın gerçekleşeceği gün belirlenir. Mülk Satış Sözleşmesi Nasıl Bir satış sözleşmesi, noterin ofisinde gerçekleşir. Her iki taraf bu işlemde bulunmalıdır. Taraflar, Avukat ve Vekaletname Taraflar vekil tayin etme süretiyle satışta bulunmayabilir ancak işlemin geçerli sayılabilmesi için vekil tayin edilen kişi veya avukat işlemin gerçekleştiği zaman bizzat orda olmalıdır. İşlemi Gerçekleştirecek Noter Nasıl Belirlenir ?Noter her zaman alıcı tarafından belirlenir. Kanunen noter her türlü alım satım işleminde öncelikli olarak devleti, kanun koyucuyu temsil eder. Ancak pratik anlamda noter alıcıya daha yakındır. Noter seçimi her zaman alıcı tarafından yapılır ve yapılan işlemin hizmet bedelini Noter alıcıdan tahsil eder. Noterler Hangi Merci Tarafından Denetlenir. Yunanistan’da noterler çok sıkı bir şekilde denetlenmektedir. Noter denetimi savcılar tarafından yapılır . Yunanistan’da savcı denetimine maruz kalan tek iş koludur. Noter bu satış sözleşmesini Tapu’ya bildirmek kaydı ile işlem sona erer .Alacağınız mülk ile ilgili tüm resmi görebilmeniz için satın alma esnasında oluşabilecek maliyetleri de bilmeniz gerekir .Emlak alımı yoluyla oturum alma işlemi ile ilgili sürecini şöyle MULK MALİYETİ EV , ARSA , DAIRE , MUSTAKİL EV , BİNA , TİCARİ BİNA ALIŞ DEĞERİ .– Değişik örnek değerler altta belirtilen tabloda gösterilmektedirÖrnek olarak Euro mülk için listenin yanına her işlem için temsili değerler belirtilmektedir. Mülk değeri € 50,000 € 100,000 € 150,000 € 250,000 Noter % € 600 € 1,200 € 1,800 € 3,000Tapu % € 350 € 700 € 1,050 € 1,750Kadastro sabit € 35 € 35 € 35 € 35Avukat % € 600 € 1,200 € 1,800 € 3,000Mühendis kontrol ücreti sabit € 150 € 150 € 150 € 150Emlakçı komisyonu %2 € 1,000 € 2,000 € 3,000 € 5,000Vergi numarası çıkartılması € 50 € 50 € 50 € 50Banka hesabı çıkartılması € 50 € 50 € 50 € 50Senelik muhasebe giderleri € 80 € 80 € 80 € 80Alım satım vergisi %3 € 1,500 € 3,000 € 4,500 € 7,500Belediye harcı alım satım vergisi %3 € 45 € 90 € 135 € 225 Toplam Mülk Alım Masrafları € 4,460 € 8,555 € 12,650 € 20,840TÜRKÇE BİLEN AVUKATIMIZA SORULARINIZI YÖNELTEBİLİRSİNİZYUNANISTANDA TÜRK AVUKAT – AVUKAT FIGEN RAMADANOĞLU – YUNANISTANDAKI EMLAKÇINIZ ÖN HAZIRLIK İŞLEMLERİ İLE İLGİLİ İŞLEMLER Vergi numarası çıkarma Banka Hesabı çıkarma MÜLK ALIMI İLE İLGİLİ İŞLEMLER VE MASRAFLARI Avukatlık mülk alımı ile ilgili masraflarAvukatın gerçekleştirdiği işlemler Alınacak Mülkün üzerinde mali ve hukuki yük olup olmadığının kontrolü edilmesiAvukatlar ilgili kontrolleri gerçekleştirmek için hem alınacak mülkün mühendislik anlamında kontrolünü gerçekleştiren mühendis ile hem de emlak komisyoncusu ile iyi niyet ve dürüstlük ilkesi altında satım vergisinin hesaplanması , vergi dairesinde ödenmesi , bankadan çeklerin tanzim edilmesiNoterde yapılan alım satım işlemi sonunda Tapu ve Kadastro işleminde bulunma, alım satım işleminin bitirilmesiNoterde yapılan alım satım işleminden sonra Tapu ve Kadastro bölümüne alım satım işleminin bildirilmesidir .Yunanistan’da avukatların ücretlendirme işlemleri ve aldıkları hizmet bedeli kendi belirledikleri fiyat tarifesi üzerinden olarak avukatların bu hizmetlerle ilgili aldıkları bedel ticari değer veya raiç bedel üzerinden hangisi daha fazla ise % dir vebu rakamın içinde katma değer vergisi dahil olarak müşterileri ve müşterimiz olmayan kişilere tavsiyemiz avukatlarla yaptıkları alım satım anlaşmalarında kanunun gerektirdiğişekilde resmi ödeme yapmaları ve yapacakları ödemeleri resmi makbuz karşılığında gerçekleştirmeleridir .Detaylı liste için tıklayınız …Noter Hizmet Bedeli – Noter Yunanistan’da alıcı tarafından seçilir ve teamül işlemin alıcının noterinde gerçekleşmesidir. Vergi Dairesi – Alım satın Vergisi Tapu Kadastro harç bedeli Evi satın aldıktan sonra yapılan oturum izni ile ilgili masraflar Oturum izni avukatlık giderEvi satın alan kişi için yapılan işlemlerEvi satın alan kişi yakınları ve aileyi birleştirme işlemleriMuhasebe Senelik Rutin masraflarMuhasebe takip Türkçe konuşan muhasebeci * Vergi beyanı ve vergisel yükümlülükler ile ilgili prosedür takibi* Senelik Araç ve aracın getirdiği yükümlülükler ile ilgili prosedür takibi* Vergi beyanı ödeme tahakkuk ve ödeme işlemleriSenelik 80 euroEmlak alındıktan sonra elektrik ve su saatlerinin mülkü alan kişinin adına çevrilmesi işlemi 50 euroYunanistan Avukat Hizmeti ve Aldıkları Ücret Bedeli Avukatların Hak ve Yükümlülüklerini belirleyen Yunanistan Avukatlık Kanunu’nun 42. paragraf ve Pire baroları avukatları Euro’yu aşan işlemlerde avukat temsil zorunluluğu getirmekteAtina ve Pire dışındaki barolarda avukat temsil zorunluluğu euro sonrasında alım satım işlemlerinde avukatların alım satım sözleşmesini hazırlaması esnasında müşterilerden alınacak minimum hizmet bedelleri * Emlak Alım sözleşmesi değeri Euro’dan € ya kadar 1% + 24% kdv*Emlak Alım sözleşmesi değeri € den € ya kadar rayiç veya ticari değer hangisi daha büyükse 0,5% + 24 % kdv*Emlak Alım sözleşmesi değeri € dan € ya kadar 0,4% + 24% ile ilgili hukuki kontroller yukardaki hizmet bedelleri Yukarıdaki meblağ ve rakamlar zorunlu olmayıp barolar tarafından tespit edilen minimum rakamlardır ve yüzdeler alım satım değerinde rayiç veya ticari değer hangisi daha büyükse onun üzerinden tapu alım satımında NOTER MASRAFLARI – ALIM SATIM MASRAFI Satın alım vergisi ödendikten sonra noter masrafları satın alma işleminin en önemli ayağını Yunanistan’da 0 ile Euro arası işlemler için işlem değeri rayiç bedel – ticari bedel arasında hangisi yüksek olursa üzerinden minimum %1 dır .aşağıda listede emlak alım satım değerleri için sunulmuş tablodan her emlak değeri için belirlenmiş oranı bulabilirsiniz . .Tapu ve kadastro dairesi de satın alma esnasında harç almaktadır . Bu harç ile ilgili hesaplama ve masraf bilgisini sitemizde bulabilirsiniz .Not Noterlik masrafları yapılan alım satış sözleşmesinin sayfa adedine göre 50 ile 100 Euro daha fazla Euro’dan fazla olan işlemler için 1%. Euro Euro’ya kadar olan işlemler için 0,7%. Euro Euro’ya kadar olan işlemler için 0,65%. Euro Euro’ya kadar olan işlemler için 0,55%. Euro Euro’ya kadar olan işlemler için 0,50%. Euro’ya kadar olan işlemler için 0,40%. Euro’ya kadar olan işlemler için 0,30%. Euro’ya kadar olan işlemler için 0,25%. Euro’dan fazla olan işlemler için 0,10%.Konu ile ilgili sorularınız olması durumunda bizimle irtibata Arslanoğlu Emlak Komisyonu Hizmet Bedeli Transit Ticaret Ba-Bs GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü Sayı Tarih 01/07/2010 Konu Transit ticaret kapsamında yapılan alım satım işlemlerinin Ba-Bs formlarına dahil edilip edilmeyeceği. İlgi dilekçenizde, transit ticaret kapsamında yapılan alım satım işlemlerinizin Ba-Bs formlarına dahil edilip edilmeyeceği hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmekte olup, konuyla ilgili olarak gerekli açıklamalar aşağıda yapılmıştır. Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 148, 149 ve Mükerrer 257′ nci maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak, 350 Sıra Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını “Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu Form Ba” ile; mal ve hizmet satışlarını ise “Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu Form Bs” ile bildirmeleri hususunda yükümlülük getirilmiştir. Söz konusu yükümlülüğün 2010 yılı ve müteakip yılların aylık dönemlerinde yerine getirilmesinde uygulanacak usul ve esaslar ile bildirim hadleri 396 Sıra Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde açıklanmıştır. Aynı Tebliğin bölümündeki açıklamalara göre, bildirim mecburiyeti bulunan mükelleflerce, belirlenen hadler çerçevesinde yapılan her türlü mal ve/veya hizmet alış ve satışları, bunlara ilişkin belgenin türüne Fatura, irsaliyeli fatura, serbest meslek makbuzu, müstahsil makbuzu, gider pusulası, akaryakıt pompalarına bağlı ödeme kaydedici cihaz fişi, sigorta komisyon gider belgesi ve yolcu bileti gibi bakılmaksızın Ba-Bs bildirim formlarına dahil edilecektir. Ayrıca, 396 Sıra Genel Tebliğin bölümünde “Mükelleflerin 2010 yılı ve müteakip yılların aylık dönemlerine ilişkin mal ve/veya hizmet alışları ile mal ve/veya hizmet satışlarına uygulanacak had TL olarak yeniden belirlenmiştir. Buna göre, bir kişi veya kurumdan katma değer vergisi hariç TL ve üzerindeki mal ve/veya hizmet alışları, “Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu Form Ba” ile; bir kişi veya kuruma katma değer vergisi hariç TL ve üzerindeki mal ve/veya hizmet satışları ise “Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu Form Bs” nun Tablo II alanında bildirilecektir.” açıklaması bulunmaktadır. Yukarıda yer alan açıklamalara göre; transit ticaret kapsamında şirketiniz tarafından yapılan işlemlerin belgelendirilmesi halinde Ba-Bs bildirim formlarına dahil edilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. Vergi Dairesi Başkanı a. Grup Müdürü V. * Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun dayanılarak verilmiştir. ** İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. *** Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. İlgili Yazılar Satış Masrafı Nedir? Satış masrafları, bir yatırımcı tarafından yatırım fonu yatırımında ödenen bir komisyondur. Satış ücreti, fon satışı için bir aracı kuruma broker, finansal planlayıcı, yatırım danışmanı vb. Ödenmektedir ve finans satış görevlisinin ihtiyaçlarına en uygun yatırım fonlarının seçiminde müşterilere yardım etme çabalarına tazminat sağlamayı amaçlamaktadır. KESİNLİKLE 'Satış Ücreti' Çok sayıda yatırım fonu satış masrafları üstlenir. Bir satış ücreti tutarı, yatırımcı tarafından ödenen hisse başına satın alma fiyatı ile yatırım fonunun hisse başına net varlık değeri arasındaki farkı temsil eder. Yönetmelikle izin verilen azami satış ücreti% 8'dir, ancak çoğu yük% 3-6 aralığındadır. Satış ücreti taşıyan fonlarla üç sınıf hisse vardır A, B ve C harf tayinleri, ödemenin ne zaman yapıldığı zamanlamasını gösterir. A sınıfı hisse senetleri için, satış ücreti satın alma anında ödenir ön uç yükü. B sınıfı hisse senetleri için, hisse satışı gerçekleştiğinde arka uç yük. C grubu pay sahipleri, fon tuttuğu sürece düzenli satış ücreti almaktadır. Maliye Bakanı Naci Ağbal, taksi plakalarının alım ve satım işlemleriyle ilgili "Herhangi şekilde vergi almama diye bir uygulama yok." dedi. Ağbal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, dün Plan ve Bütçe Komisyonu'na verilen bir önergeyle taksi plakalarının alım satımına ilişkin vergilendirme sisteminin değiştirildiğini bir vergiden vazgeçmenin söz konusu olmadığını açıklayan Ağbal, eskiden taksi plakasını satanlardan kazanç vergisinin alındığını plakasını satan vatandaşların akıllarına böyle bir vergiyi ödemenin gelmediğini anlatan Ağbal, yeni sistemi şöyle açıkladı"Şimdi biz burada vatandaşlarımızın bu konudaki vergilerini tam ve doğru bir şekilde ödemeleri için vergilendirmede bir değişikliğe gittik. Herhangi şekilde vergi almama diye bir uygulama yok. Yeni sistem nasıl olacak? Taksici esnafımız bir plakası varsa satış için notere gittiğinde satış bedeli üzerinden yüzde 3 harç ödeyecek. Dolayısıyla çok basit bir sistem. Herkes notere gidip satışını yapacağından dolayı o aşamada hemen vergi alınabilecek."Yeni sistemle birlikte vatandaşların daha sonra hiç ummadıkları bir şekilde vergi sorunuyla uğraşmayacağını dile getiren Ağbal, artık taksi alım satımlarındaki vergileri fazlasıyla toplayacaklarını ifade bazı basın yayın organlarında taksi plakalarından KDV ve vergi alınmadığı yönünde haberlerin yapıldığını belirterek, bu durumun doğru olmadığını taksi alım ve satımının KDV'ye dahil olmadığını plakalarında bugün de KDV'nin olmadığını, yaptıkları değişikliğin kazanç vergisi konusunda olduğunu kaydeden Bakan Ağbal, "Alım satım üzerinden hesaplanması gereken vergiyi tek bir aşamada, noktada, noterde hasılat üzerinden, satış bedeli üzerinden taksici esnafımız ödeyecek. Böylelikle herhangi bir kayıt dışılık olmayacak. Vergiyi biz ilk baştan ve basit olarak alacağız." şeklinde sistemde alım ve satış değerlerinin hesaplanması gerektiğini, bunun üzerinden vergi alındığını anlatan Ağbal, yeni sistemde ise alım satım farkı üzerinden değil, sadece satış bedeli üzerinden yüzde 3 vergi alınacağını Ağbal, taksici esnafının alım satımda vermesi gereken vergiyi harçla alacaklarını ifade sistemden sonra alım ve satım konusunda kayıtlılığın artacağını belirten Ağbal, şöyle devam etti"Biz her defasında, alım satımda vergi olacağı için... Bir plaka yılda birkaç defa el değiştirse her defasında biz bu vergiyi alacağımız için aslında bu yolla daha fazla vergi toplayacağımızı söyleyebiliyorum. Vergi uygulamalarında olabildiğince basit uygulamaları seçme yolunda gayret gösteriyoruz.""Vergimizi alacağız"Taksici esnafı için getirdikleri sistemin KDV düzenlemesinde olduğu gibi daha yalın, anlaşılır olduğunu vurgulayan Ağbal, şunları kaydetti"Takibe gerek yok çünkü her plaka satışı noterde yapıldığından vergi anında teslim edilecek. Burada bugüne bakılacak olursa aslında bütün işlemlerden vergi alınacağı için daha fazla vergi geliri olacak. Böylelikle hem vatandaşımız vergisini daha rahat ödeyecek, ne ödediğini bilecek. Biz de devlet olarak buradan toplamamız gereken vergiyi toplamış olacağız. Farklı bir noktaya çekmeye, esnafımızın burada talep ettiği husus konusunda farklı bir yorum yapmaya gerek yok. Esnafımız için bir kolaylık getirdik ama vergimizi alacağız." İkinci el araç satışları, beraberinde, alıcı ve satıcıya bir takım yükümlülükler getirmektedir. Bu yükümlülüklerin en başında satıcının ayıptan sorumluluğu gelmektedir. Bu makalemizde 2. el ticari araç satışında ayıp konusunu ele alacağız. 2. el araç satın alan tacirlerin gerçek kişiler veya şirketler satın aldıkları bu araçlarında karşılaştıkları ayıplar sebebiyle haklarının neler olduğunu, 2. el ticari araç satışında ayıp ortaya çıktığında bu haklarını nasıl kullanabileceklerini, 2. el ticari araç satışında ayıp ihbarının ne şekilde ve ne zaman yapılması gerektiğini, uygulamada hangi konularda yanlışlar yapıldığını anlatmaya çalışacağız. İkinci el Ticari araç satışında ayıp ve kavramlar 1- TACİR NEDİR? Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. Tacir, gerçek kişi olabileceği gibi, ticaret şirketi şeklinde de olabilir. Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir. Esnaf faaliyetini aşar düzeyde bir ticari işletmeyi kendi adına işleten kişiler ve ticari şirketler adına satın alınan 2. el ticari araç satışında ayıp, bu makalenin konusudur. 2. el araç almanıza rağmen; Eğer tacir ve tüketici sıfatına sahip değilseniz, 2. İkinci El Araç Satışında Satıcının Ayıptan Sorumluluğu isimli makalemizi Eğer “tüketici” sıfatına sahipseniz 2. El Araçta Ayıp / Tüketici Hakları isimli makalemizi inceleyebilirsiniz. 2- AYIP NEDİR? “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.” TBK. m. 219 2. el ticari araç satışında ayıplara örnek olarak; aracın sigorta kayıtlarında pert veya hasar kaydının bulunması, bazı parçalarının boyalı/değişmiş olması, şasesinde doğrultma olması, sunroofun çalışmıyor olması, kapılarının kilitlenmiyor olması, kilometresinin düşürülmüş olması, şanzımanında arıza olması, kayıtlarında haciz veya yakalama veya rehin şerhi olması vs. durumlarda araçta ayıp mevcut demektir. Elbette ayıp burada sayamayacağımız başkaca örneklerde de söz konusu olabilir. Ayıp deyiminden anlaşılması gereken arıza, kusurdur. Alıcı tacir tarafından bilinseydi, aracın, alınmayacağı veya daha düşük bedelle satın alınması gerektiği söylenebilen her durumda araçta ayıp mevcut demektir. İkinci el araç satın alan bir çok tacir gerçek kişi tacirler veya ticari şirketler, satıcının, 2. el ticari araç satışında ayıptan arıza veya sorun veya hukuki kısıtlamalar dolayı sorumlu olmadığını düşünür. Araç satın aldıktan sonra bir sorunla karşılaşan alıcılar, durumu satıcıya izah ettiklerinde, satıcının “imzayı attın, bitti!” veya “ben sana satarken sorun yoktu” gibi ifadeleri karşısında kendilerini çaresiz hissederler. Oysa ki, satıcı, ticari araç satışında ayıp hükümleri gereği alıcıya karşı kanun gereği sorumludur. Fakat 2. el ticari araç satışında her ayıp dolayısıyla satıcının sorumluluğu bulunduğu söylenemez. Bir takım ayıplar örneğin, satım anında alıcı tarafından bilinen ayıplar ya satıcının sorumluluğunu gündeme getirmez ya da bu ayıpların uygun şekilde ileri sürülmemesi halinde satıcının sorumluluğuna başvurmak mümkün olmaz. Özellikle ayıbın incelenmesi ve satıcıya ihbarı konusunda tacirlerin gerçek kişi tacirler veya ticari şirketlerin çok dikkatli davranmaları gerekir. Nitekim Türk Ticaret Kanunu, sıradan vatandaşlara nazaran tacirlere, çok daha fazla yükümlülük yüklemiştir. 3- SATIŞ ANINDA ALICI TARAFINDAN BİLİNEN AYIPLAR Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tacir tarafından bilinen ve ayıplardan sorumlu değildir. Örneğin satıcı, alıcıya, araçta 3 parçanın boyalı olduğunu veya aracın hasar kayıtlı olduğunu bildirmiş olabilir. Bu durumda satıcının 2. el ticari araç satışında ayıptan dolayı sorumluluğu bulunmamaktadır. Fakat araçtaki ayıpların alıcıya bildirildiğinin ispat yükü satıcıdadır. Örneğin, aracın internette yer alan ilanında, 3 parçasının boyalı olduğu belirtilmiş, alıcı da satıcı ile bu ilan vasıtasıyla buluşup bir araya gelerek aracı satın almış ise, artık, bu boyalı parçalardan haberinin olmadığını ileri süremez ne var ki 3 parçasının boyalı olduğu belirtilmesine rağmen 4 veya daha fazla parçada boya var ise alıcı elbette, kanunun, kendisine tanıdığı ve aşağıda ele alacağımız haklarını kullanabilecektir. 4- NOTER SATIŞ SÖZLEŞMESİNDEKİ KAYITLAR Birçok kişi, noter satış sözleşmesindeki, satışa konu aracın “mevcut haliyle görerek ve beğenerek alındığına” dair kayıtlar karşısında satıcıya dava açamayacaklarını düşünür. Bu kayıtlar, ancak, gözle görülebilir açık ayıplar açısından bağlayıcıdır. Örneğin satış anında aracın camında çatlak varsa veya bir lastiği yıpranmışsa bu duyu organlarıyla yapılan basit kontrolle anlaşılabilen ayıplar dolayısıyla satıcıya dava açmak mümkün olmaz. Fakat araçtaki boya, kaporta veya motor ile ilgili tüm gizli ayıplar noterde düzenlenen araç satış sözleşmesindeki kayıtlardan etkilenmeksizin dava konusu yapılabilir. Çünkü bu tür ayıplar gözle görülmezler. 5- 2. EL TİCARİ ARAÇ SATIŞINDA AYIP, 8 GÜN İÇİNDE İNCELENMELİDİR. İster gerçek kişi isterse bir ticari şirket olsun, tacirler, “2. el ticari araç satışında ayıp”ları incelemek veya yetkili kimselere inceletmekle yükümlüdür. Aksi takdirde haklarını kullanmaları tehlikeye girebilir. Ticari olmayan satışlarda alıcılara yüklenmeyen bu yükümlülük tacir olan alıcılara Türk Ticaret Kanunu’nun şu ifadeleri ile yüklenmiştir “Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür” Türk Ticaret Kanunu’nun güncel haline buradan ulaşabilirsiniz. Bu inceleme nedir, nasıl yapılır? Basiretli davranması kanun gereği olan tacirler gerçek kişi tacirler veya şirketler satın aldıkları ikinci el araç için, herkesçe bilinen incelemeleri yapmakla yükümlüdür. Örneğin, aracın TRAMER kayıtlarını sorgulamak, araç üzerinde ekspertiz incelemesi yaptırmak, aracın trafik kayıtlarını, sigorta kayıtlarını ve TÜVTÜRK kayıtlarını sorgulamak tacirlerin yapması gereken işlemlerdir. Hemen belirtmek gerekir ki, buradaki alıcı tacir olmasa idi, asla böyle incelemeleri yapma yükümlülüğünde olmayacaktı. Örneğin sıradan bir vatandaş, satın aldığı bir aracın hiçbir ayıbını inceleme veya inceletme yükümlülüğü altında değildir, fakat tacirler satın aldıkları 2. el aracın ayıplarını 8 gün içinde araştırmak ve ortaya çıkan ayıpları satıcıya ihbar etmekle yükümlüdür. Aksi halde, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulama alanı bulur. “Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir. Bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.” Demek ki tacir, satın aldığı aracı, 8 gün içinde, hem gözden geçirme külfeti altındadır hem de durumu alıcıya bildirmekle yükümlüdür. Bildirmezse bu ayıplar dolayısıyla hak iddia edemez. İnceleme yapılmasına rağmen ortaya çıkmayan ayıplar meselesi Tacir, üzerine düşen incelemeleri yapmasına rağmen satın aldığı araçtaki ayıp daha sonra ortaya çıkmış olabilir. Bu nasıl mümkün olabilir? Örneğin satış tarihinde aracın trafik kayıtlarında veya sigorta kayıtlarında herhangi bir sorun olmamasına rağmen bu tür kayıtlara sonradan eklenmiş hususlar da ayıp teşkil ederler. Elbette tacir, satın aldığı aracı her gün sorgulamak zorunda değildir. Bu tür ayıplar sonradan ortaya çıktığında durumun yine 8 günlük süre içerisinde alıcıya bildirilmesi gerekir. 6- İNCELEME SONRASINDA AYIPLA KARŞILAŞILIRSA NE YAPILMALIDIR? 6102 sayılı TTK’nun 18/3. maddesine göre; “Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden düşmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığı ile taaahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır.” 7- AYIP İHBARI TANIKLA İSPAT EDİLEMEZ. Madde metninde yer alan noter aracılığı ile taaahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile şekilde yapılmayan ayıp ihbarı geçersizdir. Bu ayıbın başka şekillerde ihbar edildiği tanıkla dahi olsa ispat edilemeyecektir. Bu konuda olmak üzere Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2017 yılında verdiği bir kararında şu ifadeleri kullanmıştır “Tacirler arasındaki ayıplı mal satışından kaynaklanan uyuşmazlıklarda ayıp ihbarının tanıkla ispatı kabul edilmemektedir.” Ağır kusurlu satıcılar ise ayıp ihbarının süresinde olmadığı savunmasına dayanamazlar. Bu konuda olmak üzere bir Yüksek Mahkeme kararında şöyle denilmiştir “ Ne var ki 6098 sayılı TBK’nun 225. maddesinde ağır kusurlu olan satıcının, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulumayacağı, satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hükmün geçerli olduğu hükme bağlanmıştır.” Ağır kusurlu satıcı ne anlama gelmektedir? Örneğin, araç, satıcının elinde iken perte ayrılmış ve daha sonra toplanarak tacire satılmış olabilir. Ağır kusur iğfal halinde alıcı, ticari satımdaki ayıp ihbar sürelerine 2 ve 8 günlük süreler uyulmaksızın, kanundan doğan haklarını kullanabilir. Örneğin, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2017 yılındaki bir kararında şu ifadelere yer vermiştir “Mahkemece, … davalı …Ltd. Şti.’ nin galerisinde satışa sunulan aracın davalı diğer şirket tarafından haricen davacıya satıldığı, aracın önemli hasara maruz kalıp onarım görmüş olmasına rağmen hasarsız olduğu söylenip, gerçekte kilometrenin üzerinde olmasına rağmen sayaç üzerindeki oynama ile 80785 kilometre olduğu bildirilmek suretiyle gizli ayıplı şekilde satıldığı, benimsenen bilirkişi raporuna göre araçtaki gizli ayıp nedeniyle davacının uğradığı zarar tutarının olduğu, aracın tamirde geçen 10 günlük süre nedeniyle de davacının zarara uğradığı, bu nedenlerle davacının uğradığı toplam zarar tutarının ye ulaştığı anlaşıldığından taleple bağlı kalınmak suretiyle davalı şirketlerden tahsiline” karar verilmiş, bu kararın Yargıtay tarafından da uygun olduğu belirtilmiştir. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplarda durum nedir? Bu durumda ikili bir ayrım yapmak gerekir Araç, sıradan bir vatandaştan satın alındıysa Sıradan vatandaşlar, araç alım satım işini meslek haline getirmemiş kişilerdir. Örneğin bir öğretmen, bir doktor, bir asker veya bir esnaftan alınan araçlarda durum böyledir. a Aracın perte ayrılması veya kilometresinin düşürülmesi işlemi bu sıradan vatandaş elinde iken gerçekleşmemişse; alıcı tacirin ayıpları en geç 8 gün içinde ihbar yükümlülüğü söz konusudur. b Aracın perte ayrılması veya kilometresinin düşürülmesi işlemi, bu sıradan vatandaş elinde iken gerçekleşmişse; burada alıcı tacirin ayıpları 8 gün içinde ihbar yükümlülüğü söz konusu değildir. Çünkü bu durumda satıcı, ağır kusurlu olup, ayıpları gizleyerek satış gerçekleştirmiştir. Araç, satıcılığı meslek edinmiş kişilerden galericiler veya araç satım işiyle uğraşan şirketlerden satın alındıysa Galericilerin, veya otomotiv sektöründe faaliyet gösteren ticari şirketlerin araç alım satım işini meslek/faaliyet edindiği kabul edilir. Aracın perte ayrılması veya kilometresinin düşürülmesi işlemi, ister araç sıradan bir vatandaş elinde iken isterse satıcılığı meslek edinmiş kişi elindeyken gerçekleşmiş olsun bu durumda satıcı ağır kusurludur ve tacirin ayıpları 8 gün içinde ihbar yükümlülüğü söz konusu değildir. Çünkü bu durumda, araçtaki bu ayıbın satıcılığı meslek edinmiş kişi galerici veya ticari şirket tarafından bilinmesi gerekirdi. Bilinmiyor oluşu onu sorumluluktan kurtarmaz. Daha basit bir anlatımla, bir tacir gerçek kişi veya ticari şirket aracı, araç alım-satım işini meslek edinmiş kişilerden satın aldıysa, 8 günlük sürede ayıbı ihbar etmemiş dahi olsa, bu kişiye karşı dava açabilir. İkinci el bir araç için olmak üzere Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2017 tarihli bir kararında şu ifadeler yer almaktadır “Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan ikinci el kamyonet aracı satın aldığını, araç satılırken hasarsız olduğunun beyan edildiğini, ancak aracın kazalı olup fazla ödeme yapıldığını, bu haliyle ayıplı durumda olduğunu ileri sürerek fazla ödenen bedelinin iadesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili davanın reddini istemiştir. Davacı ile davalı arasındaki resmi satış sözleşmesi tarihli olup sözleşmede “alıcının bu aracı halihazır durumu ile görüp beğenerek ve bedelini tamamen ödeyerek teslim aldığı” şeklinde düzenleme mevcut olup davacı, aracı mevcut hali ile satın almıştır. Diğer yandan satış ikinci el araç satışı olup satıcı tarafından ayrıca bir garanti taahhüdü verildiğinin davacı alıcı tarafından kanıtlanması gerekir. Somut olayda sunulan deliller dikkate alındığında, davanın reddi gerekirken yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.” 8- Ticari nitelikteki araçlar ile ilgili davalar Ticaret Mahkemelerinde veya o yerde Ticaret Mahkemesi bulunmuyorsa Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülür. Örneğin, ticari taksi olarak kullanılan araçlar ile ilgili davalar Ticaret Mahkemelerinde görülür. 9- Ticari nitelikte olmasa dahi, tacirlerin satın aldığı ikinci el araçlar ile ilgili tüm davalar Ticaret Mahkemelerinde veya o yerde Ticaret Mahkemesi bulunmuyorsa Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülür. Ayıplı araç satışından kaynaklanan davalarda her iki taraf da tacir ise bu durumda uyuşmazlık 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilemez. Nitekim, her iki tarafın da alıcı ve satıcı ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. 10- Tacirin işlerinin ticari olması esastır. İkinci el bir araç, tacir olmayan bir kimseden ve hatta ticari değil binek otomobil olarak satın alınsa dahi, aracı satın alan şirket veya gerçek kişi tacir ise taraflar arasındaki alım-satım ilişkisi ticari satış kapsamındadır. Bu davalar da Ticaret Mahkemelerinde görülür. 11- SATIN ALDIKLARI ARAÇLARDA AYIPLA KARŞILAŞAN TACİRLERİN SEÇİMLİK HAKLARI Yukarıda ifade edildiği üzere bu şekilde ayıplı araç satın almış olan tacirler aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Bu haklar Türk Borçlar Kanununun 227. maddesinde gösterilmiştir. Maddenin devamında ise şu ifadeler yer almaktadır “Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.” 12- TİCARİ SATIŞLAR İLE İLGİLİ EMSAL BİLİRKİŞİ RAPORU Bir müvekkilimizin, 2014 yılında, bedel ile satın aldığı fakat daha sonrasında, ağır hasar kayıtlı olduğunu öğrendiği bir kamyon için, makine yüksek mühendisi tarafından, mahkeme dosyasına sunulan bilirkişi raporu şu şekildedir Görüldüğü üzere raporda, bu kamyonun, hasarsız haldeki emsal değeri hasar kayıtlı haldeki emsal değeri olarak bulunmuştur. 13- TİCARİ ARAÇ SATIŞLARI İLE İLGİLİ YARGITAY KARARLARI Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2019/2861 E. 2019/5357 K. “İçtihat Metni” Davacı … Nak. Haf. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti vekili Av. … ile davalılar 1-… Motorlu Araç vekili Av. … 2- … . Motorlu Araçlar vekili Av…. arasında görülen dava hakkında Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi’nden verilen 2013/391 esas ve 2015/93 karar sayılı ve tarihli hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 2016/13814 esas ve 2017/7994 karar sayılı ve tarihli ilamına karşı davalılar vekilleri tarafından süresi içinde karar düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. – K A R A R – Davacı vekili, müvekkilince tarihinde satın alınan araçta lekeler şeklinde ortaya çıkan vernik atmalarının tespit raporu ile üretim hatası olarak saptandığını ileri sürerek, aracın yenisi ile değiştirilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı … . Tic. vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, tespit raporunun müvekkiline tebliğ edilmediğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı … Motorlu Araçlar davaya cevap vermemiştir. Mahkemece, yapılan yargılamada toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; ayıbın ağır kusur ile davacıdan gizlenmiş olduğu, dava zamanaşımı süresinin dolmamış olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre araçtaki lekelerin araçtan faydalanmayı azaltacak nitelikte olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle dava konusu otomobilin davalı tarafça ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmiş, hükmün davalı … vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizce, davalının sair temyiz itirazlarının reddi ile aracın misli ile değiştirilmesine karar verilebilmesi için araç üzerindeki rehin ve benzeri takyidatların kaldırılması gerektiği, araç üzerinde rehin hakkı bulunan dava dışı bankanın davaya muvafakatinin sağlanması gerektiği gerekçesiyle hüküm bozulmuştur…” Eğer sizler de, bu makalemizde anlatılan veya benzeri problemler yaşamaktaysanız, ülke geneline yayılan çalışma arkadaşlarımız ile sizlere yardımcı olabiliriz. Bunun için “Bize Ulaşın” bölümünü kullanabilirsiniz. Bu makalenin tüm hakları saklıdır. Alıntı yaptığınıza ilişkin link vermek suretiyle makalemizi paylaşabilirsiniz. Kaynak belirtmeksizin makalelerimizden alıntı yapılması durumunda yasal işlem başlatılmaktadır. Google

ticari taksi alım satım masrafı